میرزا بهادر خان ملقب به شاه اسماعیل ختایی در عرفان و درویشی به درجات بالا رسیده و لقب شاه اسماعیل را از سلطان حیدر کسب کرد و جوانترین مرشد تصوف شد. او در نوجوانی پس از تسلط به آق قویونلوها و به قدرت رساندن نمایندگانی در مرکز حکومت های ملوک الطوائفی به سراسر ایران مسلط شده و حکومت دینی-سیاسی یکپارچه با نام صفوی ایجاد نمود.شاه اسماعیل ختایی به جهت خونخواهی جد و مرشد خود با گروهی دیگر از مریدان که قزلباش نامیده میشدند با عَلَم خیضران که اکنون در جنتسرا نگهداری میشه به سمت شیروانشاه رفته به حاکم شیروان غالب شد. او نهضت سلطان حیدر و شیخ جنید اردبیلی را به پیروزی رساند و اجساد هر دو را به همراه شهدای قزلباش به بقعه شیخ صفی الدین و شیخ امین الدین در اردبیل منتقل نمود.سپس به اردبیل برگشت و تاج سلطنت بر سر گذاشت و به تبریز رفته حکومت دینی سیاسی خود را به حمایت 33 طایفه قزلباش و به افتخار سلسله طریقت صفوی نام گذاشته و از مرکز قدرت اق قویونلوها که قدرتمندترین حکومت ملوک الطوائفی در تبریز بود اعلام کرد. شاه اسماییل با سیاستی که در پیش گرفته بود، قزلباش های مختلف را به نمایندگی از طرف حکومت به مراکز حکومت ملوک الطوائفی فرستاد و باعث شد بر حکومت های سیستان، خوزستان، نیشابور، مازندران و رشت غالب شد و برای اولین بار پرچم ایرانی را طراحی کرد.پس از مدتی سلطان سلیم عثمانی که از زمان شیخ جنید دشمن علنی صفوی و مردم ایران بودند با تهدید مزار شیخ صفی الدین قصد حمله به اردبیل نمود که همانند شیخ جنید به جهت دفاع از حرم اردبیل رو به عثمانی کرد و در چالدران نبردی سخت بین قزلباشان و عثمانی ها به وقوع پیوست. عثمانی ها پس از شکست قزلباشان تا تبریز پیش روی کردن اما قشون عثمانی متوجه حقانیت شاه اسماعیل و قزلباشان در دین و عرفان شده از سلطان سلیم جدا شده حاکم عثمانی ناچار به عقب نشینی شد.از مهمترین اقدامات شاه اسماعیل آخرین رهبر تصوف صفوی، خدمات عمرانی در سرتاسر ایران و تزیین بقعه شیخ صفی‌الدین به هنر کاشیکاری است