از حدود 4 هزار سال قبل نشانه‌هایی از بکارگیری ابزار و محیط مانند آب و آفتاب برای سنجش زمان مشاهده شده‌است. ساعت¬های نوین امروزی از قرن پانزدهم میلادی مورد استفاده بوده و در یک قرن گذشته رواج عمومی پیدا کرده‌است.ساعت آبی ایرانی که مشاهده می¬کنید ابزاری ساده، دقیق و همیشگی بوده و در زندگی کشاورزی جامعه ایران نقش کارآمدی داشته‌است و هرگز جنبه خرافاتی پیدا نکرده‌است. در هیچ جای جهان ساعت آبی به اندازه ایران کارآمد و تأثیرگذار و مستمر نبوده‌است. حتی در زمانی‌که ساعت‌های نوین به بازار آمده بودند کشاورزان حاضر به کنار گذاشتن آن نبودند. کالیستنس مورخ یونانی که در لشکرکشی اسکندر مقدونی به ایران همراه او بود، در یادداشتی متعلق به سپتامبر 328 پیش از میلاد درباره استفاده از ساعت آبی برای نوبت دهی ابیاری مزارع در روستاها نوشته‌است. با توجه به این گزارش می‌توان گفت که ساعت آبی قبل از دوره اسکندر مقدونی در ایران گسترده بوده است. بر اساس بررسی‌های اولیه ساعتی آبی در ایران دست کم ثبت مکتوب و کاربرد 2400 ساله دارد. برای مثال ساعت قنات گناباد که دست کم دو هزار سال قدمت دارد. این ساعت در حالت کلی برای برقراری عدالت در شمارش زمان، تقسیم بندی آب مزارع و قنات¬ها، زمان فعالیت کارگران و هرچیزی که مربوط به تقسیم بندی زمان می¬شده مورد استفاده قرار می¬گرفته است. مسئول ساعت ظرفی فلزی بنام فنجان یک کاسه کوچک با روزنه‌ای در وسط و چند درجه عددی در بدنه داخلی آن را در ظرفی بزرگتر و پر از آب قرار می‌دهد. پس از پر شدن ظرف کوچک با توجه به محاسبات مشخص، زمان سنجیده می¬شود. زمان بر اساس تعداد پرآب شدن فنجان محاسبه می‌شده‌است. مثلاً امروز از «روز ورآمد» (طلوع) تا «روز در کوه» (غروب) 70 فنجان بود (یعنی 525 دقیقه). این ساعت بعدها کاربردهای دیگری نیز یافت مانند تعیین روزها و شب های بلند سال، برابری شب و روز و تعیین اوقات شرعی در دوره اسلامی. روزی را که تعداد فنجان‌ها با تعداد فنجان‌های شب برابری می‌کرد (96 فنجان) را روز اول سال نو نوروز می‌نامیدند. با ساعت‌های جدید معلوم شدکه هر فنجان قدیم معادل 7 دقیقه و نیم به ساعت‌های فعلی بوده‌است.ساعت آبی علیرغم ساعت‌های آفتابی و شنی، بدون خطای محاسباتی و با دقت در طول شب و روز مورد استفاده بوده‌است. نمونه ای شبیه به این ساعت در دوره قبل از میلاد مسیح در مصر، یونان، چین و هند و در عراق پیدا شده، اما کاربرد آن‌ها دقیقاً مشخص نشده‌است و به‌نظر می‌رسد که این ابزارها کاربرد مذهبی داشته.