حسام‌الدین شمس‌المعالی فرزند میرزا محسن امام جمعه در سال 1314هجری قمری دیده به جهان گشود تحصیلات ابتدایی را در مدرسه ادب تهران گذراند و از دارالفنون فارغ‌التحصیل شد علوم مذهبی و فقهی را در محضر پدر و علمای وقت فرا گرفت و مدتی نیز فلسفه و عرفان را آموخت و در رشته طب نیز مطالعاتی انجام داد حسام‌الدین برای تحصیل علوم جدید به روسیه سفر کرد و در تفلیس تحصیلات خود را تکمیل نمود پس از روی کار آمدن پهلوی رضاخان به عده‌ای از روحانیان مشهور آن روزگار از جمله شمس‌المعالی مقامات عالی رتبه مملکتی را پیشنهاد کرد اما شمس‌المعالی از قبول ریاست دیوان عالی کیفر امتناع ورزید با اینکه وی از عهده امتحانات وزارت معارف و اوقاف وقت برآمد و تاییدیه و مجوز تحصیل در علوم دینی را داشت به دلیل تعصب بسیار نسبت به حفظ لباس روحانیت و مخالفت با کشف حجاب با خانواده‌اش به بجنورد مهاجرت کرد و در جنوب غربی بجنورد در روستای محمدآباد به دور از درگیریهای سیاسی اقامت گزید و در آنجا به کشاورزی پرداخت شمس‌المعالی علاوه بر انجام امور دینی در روستا با داروهای سنتی و سررشته‌ای که از طب داشت به معالجه بیماران نیز می‌پرداخت با اینکه زبان مادری او کردی نبود به زبان کرمانجی توجه خاص داشت و کتابی در دستور زبان کردی گویش بجنورد تالیف نمود این روحانی وارسته در سال 1325هجری شمسی در 52 سالگی بر اثر بیماری زخم معده به طور ناگهانی دیده از جهان فرو بست