در هزاره پنجم قبل از میلاد به موازات تولید و ساخت ظروف سفالی با زمینه قرمز و نقوش سیاه که در سراسر مناطق مرکزی و شمال و شمال شرق ایران تا سیستان و بلوچستان رواج داشت نوعی سفال نخودی با نقش سیاه که خوب پخته شده و نقوش آن دارای مفاهیم گویاتری بود در دشت خوزستان و جنوب و جنوب غرب متداول شد و به سایر نقاط نیز راه یافت طوری که در تپه حصار دامغان در شمال شرق ایران این سفال در نهایت زیبایی ساخته می‌شد دقت در پخت ظروف نخودی منقوش و اشکال و نقوشی که با نوعی رنگ مشکی یا قهوه‌ای از جنس رنگ‌های اکسیدی به صورت برجسته و لعابی بر بدنه ظرف خودنمایی می‌کرد موجب شد که این سفال جنبه کالایی ارزشمند برای داد و ستد یافته ارزش تجارتی پیدا کند ضمن بررسی این نوع سفال به معرفی مکان‌هایی می‌پردازیم که این سفال در آنها به دست آمده است