پیش از ورود هیات باستانشناسی هلمز به محوطه سرخ دُم لرستان کمتر کسی تصور میکرد که اجداد سوارکاران و جنگاوران کنارهی زاگرس هنرمندانی تا به این حد چیرهدست و قهار بوده باشند اما وقتی در سال 1317 خورشیدی پای نخستین هیأت باستانشناس به کوهها درهها و دشتهای سرسبز زاگرس شمالی باز شد دنیای شگفتانگیز تندیسهای مفرغینی کشف شد که نشان میداد دلاوران لرستان در مقابل دشمنانشان علاوه بر سینهای ستبر گنجینههای غرورآفرینی هم در چنته دارند مصنوعات ظریف مفرغین یکی پس از دیگری از دل خاک حاصلخیز منطقه بیرون آمدند و کمکم چهره شناخته شده اقوام باستانی شمال زاگرس تغییر کرد تولیدات مفرغین این منطقه که عموماً زادهی هزاره دوم و اول پیش از میلاد مسیح هستند علاوه بر نمایش مهارت و زبردستی سازندگانشان دنیای انسان آن روزگار را به تصویر میکشند دنیایی پر از موجودات خیالی با توانی فوق بشری که جهانی رویایی را رقم میزدند این مفرغهای ظریف و پرکار که امروزه به نام مفرغهای لرستان شناخته میشود خیالانگیزترین و هنرمندانهترین اشیاء مفرغینی هستند که تا امروز به دست بشر ساخته و پرداخته شدهاند مجسمههای ریز نقشی که کاربردشان چندان روشن نیست ادوات جنگی که اصلاً قرار نبوده خونی بر زمین بریزند ساغرها و جامهایی که فقط به کار برگزاری آداب و رسوم مذهبی میآمدند و سنجاقهای بزرگی که بیشتر نذر و نیازی را نمایندگانی میکردند همه اینها به علاوه تیردانهایی که در دستان زمخت و تنومند دلاوران ایرانی معنا پیدا میکردند و لگامهایی که زیرسر مردگان قرار میگرفتند مجموعهای از هنرمندانهترین تولیدات فلزی هزارههای دوم و اول پیش از میلاد مسیح هستند موجودات ظریف سیاه و یشمی رنگ مفرغی سالهاست ناظرانشان را متحیر میکنند و سازندگانشان را سربلند