اگر چه همواره در تاریخ از رفت و آمد حکومتها، جنگها و وقایع سیاسی بیشتر خواندهایم اما واقعیت این است که تاریخ طیف گستردهتری را شامل میشود و غذا هم بخش مهمی از آن را تشکیل میدهد. از خوراک و آشپزی در دوره صفوی دو کتاب آشپزی مهم برجای مانده است. کتاب اول ﻛﺎرﻧﺎﻣﻪ نام دارد و مولف آن ﺣﺎجی ﻣﺤﻤﺪ ﺑـﺎورچی ﺑﻐـﺪادی آشپز دربار شاه اسماعیل است که این کتاب را در مورد غذاها و آداب مربوط به آشپزی و غذا در سال 927 هجری قمری نوشتهاست.کتاب دیگر مهم این دوران در حوزه آشپزی ﻣﺎده اﻟﺤﻴﻮة ﻧﺎم دارد ﻛﻪ 76 ﺳﺎل ﭘﺲ از رﺳﺎله اول توسط نورالله نامی آﺷﭙﺰ ﺷﺎه ﻋﺒﺎس در سال 1003 هجری قمری به نگارش درآمد. این دو رساله بعدها به کوشش ایرج افشار ایرانشناس برجسته کشور با نام (آشپزی دوره صفوی) تصحیح و منتشر شد.از سوی دیگر سفرنامههای تاورنیه، جهانگرد و بازرگان فرانسوی، شاردن، جواهرفروش و جهانگرد فرانسوی و دلاواله و کارری جهانگردان ایتالیایی نیز مطالب مهمی در مورد غذا و آداب غذاخوردن ایرانیان دارند.بر اساس گزارشهایی که از آن دوران برجای مانده به نظر میآید، شهروندان عادی در دوره ﺻﻔﻮﻳﻪ دو وﻋـﺪه غذایی در ﺷـﺒﺎﻧﻪ روز ﺻﺮف میکردند ﻛﻪ ﻳـﻚ وﻋـﺪه آن مانند ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ یا ﭼﺎﺷﺖ و وﻋﺪه دﻳﮕﺮ ﺷـﺎم بودهاست.همچنین گفته شده اگر برخی موارد تعداد وعدههای غذایی مردم به سه وعده میرسید، وعده نهار، غذای سرد و حاضری بیشتر شامل میوه، لبنیات یا مربا بوده و تنها در وعده شام غذای گرم استفاده میشد.رساله ﻛﺎرﻧﺎﻣﻪ در دوره شاه عباس ﻧﺸﺎن میدﻫﺪ ﻛﻪ ﮔﻮﺷﺖ ﻗﺮﻣﺰ اعم از گاو و گوسفند، ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ ﻣﺼﺮف و ﻛﺎرﺑﺮد را در ﻣﻴـﺎن ﻣـﻮاد ﺧﻮراکی داﺷﺘﻪ و ﭘﺲ از آن ادوﻳﻪ سپس ﺳﺒﺰیﺟـﺎت و ﻏﻼت بیشترین استفاده را داشته و از طرف دیگر ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ و لبنیات کمتر از دیگر مواد غذایی مصرف میشده است.اما در زمان رساله ماده الحیوة مصرف غلات زیاد شد و جای گوشت را گرفتهاست و پلو با الوان و طعمهای مختلف همانند زعفران یا عصاره انار به صورت آبکش بسیار رواج یافت. همچنین به نظر می آید در دوره صفوی ﻃﻌﻢ ﻏﺬاﻫﺎ از ﻧﻈر ﺷـﻴﺮینی و ﺗﺮﺷـی، ﻣﻴﻞ ﺑﻴشتری ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪه داﺷﺘند.در هرکدام از رسالههای به جای مانده بیش از 120 غذا معرفی و دستور پخت آنها داده شدهاست که در qr کد معرفی غذاهای دوران صفوی، برخی از این غذاها و دستورات آنها با زبانی سادهتر از اصل دستورات آوردهایم.