ارگ حسام ‏الدوله معروف به کلاه فرنگی از بناهای تاریخی و شاخص استان خراسان جنوبی محسوب می شود این اثر ارزشمند که قدمت آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه مربوط است به امیر معصوم خان خزیمه از حاکمان منطقه تعلق داشته است که به فرمانداری بیرجند واگذار گردید ارگ کلاه فرنگی با 677 متر مربع وسعت در شش طبقه و به شکل زیگورات ساخته شده است دو طبقه بنا دارای کاربری است و مابقی طبقات به جهت ایجاد فرم و زیبایی ساخته شده اند شکل اولیه کلاه‌فرنگی بیرجند شامل دو بادگیر در دوسو بوده است که در بازسازی‌های بعدی حذف شده است یک رشته پلان ارتباط بین طبقات را میسر می سازد ورودی بنا با تزئینات آجرکاری جلوتر از دیوار اصلی است تزئینات و کتیبه این کلاه فرنگی مشتمل بر مقرنس کاری طاق نماهای ضلع جنوبی بنا رسمی بندی سقف هشتی ها دو گلویی از نوع خنچه پوش در طبقه دوم رف های تزئینی و زیبای داخل حوض خانه گچبری های مشبک در اطراف فضای داخلی گنبد وغیره می باشد پیرامون ارگ را درختان بلند کاج در بر گرفته اند